ఇనగణత్రయంబునింద్రద్వయంబును
హంసపంచకంబు నాటి వెలది
ఇనగణత్రయంబునింద్రద్వయంబును
హంసపంచకంబు నాటి వెలది

జనుల కెల్ల శుభము సాంఖ్య యోగము; దాని
వలన ధర్మనిష్టవలన నయిన
నంత్యకాలమందు హరిచింత సేయుట
పుట్టువులకు ఫలము భూవరేంద్ర!

పవనములు జయించి పరిహృతసంగుఁడై
యింద్రియముల గర్వమెల్ల మాపి
హరి విశాలరూపమందుఁ జిత్తముఁ జేర్చి
నిలుపవలయు బుద్ధి నెఱపి బుధుఁడు.

పరమ భాగవతులు పాటించు పథ మిది
యీ పథమున యోగి యేఁగెనేని
మగుడి రాఁడు వాఁడు మఱి సంశయము లేదు
కల్పశతము లైనఁ గౌరవేంద్ర!

సుతుల హితుల విడిచి, చుట్టాల విడిచి, యి
ల్లాలి విడిచి, బహు బలాళి విడిచి
రాజు హృదయ మిడియె రాజీవనయనుపై
ధనము విడిచి, జడ్డుఁదనము విడిచి.

నీలకంధరునకు నీకు నాకు సనత్కు
మార ముఖ్య సుతసమాజమునకు
ధర్మ సత్త్వ బుద్ధి తత్త్వములకు నీశ్వ
రాత్మ వినుము పరమమైన నెలవు.

దేవదేవుని చింతించు దినము దినము;
చక్రహస్తునిఁ బ్రకటించు చదువు చదువు;
కుంభినీధవుఁ జెప్పెడి గురుఁడు గురుఁడు;
తండ్రి! హరిఁ జేరు మనియెడి తండ్రి తండ్రి.

అరసి నిర్గుణబ్రహ్మంబు నాశ్రయించి
విధినిషేధ నివృత్తి సద్విమలమతులు
సేయుచుందురు హరిగుణచింతనములు
మానసంబుల నేప్రొద్దు మానవేంద్ర!

మంద గొందల మంద నమందవృష్టిఁ,
గ్రందుకొనుఁ డంచు నింద్రుండు మందలింపఁ
జండపవన సముద్ధూత చటుల విలయ
సమయ సంవర్త కాభీల జలధరములు.

భద్రమగుఁగాక! నీకు నో! పద్మగర్భ!
వరము నిపు డిత్తు నెఱిఁగింపు వాంఛితంబు;
దేవదేవుఁడ నగు నస్మదీయ పాద
దర్శనం బవధి విపత్తిదశల కనఘ!

చేతులారంగ శివునిఁ బూజింపఁడేని
నోరు నొవ్వంగ హరికీర్తి నుడువఁడేని
దయయు సత్యంబు లోనుగాఁ దలఁపఁడేనిఁ
గలుగ నేటికిఁ దల్లుల కడుపుఁ జేటు.

క్షితిని గోశంబు లరసి వీక్షింపవలయుఁ
బిదప నాలింపఁజనును గోవిదులఁ బ్రశ్న
సేయఁదగుఁ గడుమదిని యోచింపుటొప్పు
నెచట నెఱుఁగనిచో నేరమెంచఁగూడ
దనుచు నే భావి లోకుల నభినుతింతు

శ్రీ రామ! జయరామ!
ధీరాత్మ! నీ ప్రేమ
ధారాళముగ గొన్న ధన్య సీత!
కారుణ్యమును జూపి
నీరూప మును జూపి
కోరిన ముక్తిని కొలుపుమయ్య!

మెఱియంగ నిద్దఱి
ద్దఱు సురేంద్రులు మూఁడు
తెఱెఁగులన్‌ శశిఁగూడ నర్థంబులన్‌
నెఱిఁ గ్రాలఁగా వళ్ళు
దొఱఁగ షట్పదరీతి
వఱలుఁ జక్రిపదాబ్జ వర్ణనంబు.

నవ వికచ సరసిరుహ నయనయుగ! నిజచరణ
గగనచరనది జనిత! నిగమవినుత!
జలధిసుత కుచకలశ లలిత మృగమద రుచిర
పరిమళిత నిజహృదయ! ధరణిభరణ!
ద్రుహిణముఖ సురనికర విహిత నుతికలితగుణ!
కటిఘటిత రుచిరతర కనకవసన!
భుజగరిపు వరగమన! రజతగిరిపతివినుత!
సతతజపరత! నియమసరణి చరిత!

మృగమదము తిలకమును నగు మొగముచెలువమును
నలఁతిపవడముఁ దెగడు నధరపుటము
వలుదజఘనములు బొలుపలరుకనకపువలువ
కలితకరచరణమణికటకములును
విరులతురుమును నమిలిపురిసొబగుమకరికము
రచన నెసఁగిన చెవుల రవణములును
కరకమలయుగళ ధృతి మురళియును ద్రివిధమగు
నిలుకడయు నిటలతటి నెఱయు కురులు

నవ వికచ సరసిరుహ నయనయుగ! నిజచరణగగనచరనది జనిత! నిగమవినుత!
జలధిసుత కుచకలశ లలిత మృగమద రుచిరపరిమళిత నిజహృదయ! ధరణిభరణ!
ద్రుహిణముఖ సురనికర విహిత నుతికలితగుణ! కటిఘటిత రుచిరతర కనకవసన!
భుజగరిపు వరగమన! రజతగిరిపతివినుత! సతతజపరత! నియమసరణి చరిత!

మృగమదము తిలకమును నగు మొగముచెలువమును -నలఁతిపవడముఁ దెగడు నధరపుటము
వలుదజఘనములు బొలుపలరుకనకపువలువ -కలితకరచరణమణికటకములును
విరులతురుమును నమిలిపురిసొబగుమకరికము -రచన నెసఁగిన చెవుల రవణములును
కరకమలయుగళ ధృతి మురళియును ద్రివిధమగు -నిలుకడయు నిటలతటి నెఱయు కురులు

జలజ హిత కుల కలశ జలధి హిమ కిరణునకు -దశరథుని తనయునకు నశికి హరికి;
జనక సుత హృదయమున తనరు ప్రియ సదనునకు -జన హృదయ నిలయునకు సహృదయునకు;
దివిజ గణ వినుతునకు; దితిజ గణ శమనునకు -జగదవన నిరతునకు జన హితునకు;
భవ భయములను దొలచి; పరమ సుఖములనొసగు -పరమ పురుషునకు పురహర సఖునకు

కమలాక్షు నర్చించు కరములు కరములు;
శ్రీనాథు వర్ణించు జిహ్వ జిహ్వ;
సురరక్షకునిఁ జూచు చూడ్కులు చూడ్కులు;
శేషశాయికి మ్రొక్కు శిరము శిరము;
విష్ణు నాకర్ణించు వీనులు వీనులు;
మధువైరిఁ దవిలిన మనము మనము;
భగవంతు వలగొను పదములు పదములు;
పురుషోత్తముని మీఁది బుద్ధి బుద్ధి

పందికై పోరాడ ఫాలాక్షుఁ డెవ్వని;
బలమున నా కిచ్చెఁ బాశుపతము?
నెవ్వని లావున నిమ్మేన దేవేంద్రు;
పీఠార్థమున నుండ బెంపుఁ గంటిఁ?
గాలకేయ నివాత కవచాదిదైత్యులఁ;
జంపితి నెవ్వని సంస్మరించి?
గోగ్రహణము నాఁడు కురుకులాంభోనిధిఁ;
గడచితి నెవ్వని కరుణఁ జేసి?

క్షితిపతి! నీ ప్రశ్న సిద్ధంబు మంచిది;
యాత్మవేత్తలు మెత్తు రఖిలశుభద
మాకర్ణనీయంబు లయుతసంఖ్యలు గల;
వందు ముఖ్యం బిది యఖిల వరము
గృహములలోపల గృహమేధులగు నరు;
లాత్మతత్త్వము లేశమైన నెఱుఁగ
రంగనారతుల నిద్రాసక్తిఁ జను రాత్రి;
పోవుఁ గుటుంబార్థబుద్ధి నహము

అంఘ్రిమూలమున మూలాధారచక్రంబుఁ;
బీడించి ప్రాణంబు బిగియఁ బట్టి,
నాభితలముఁ జేర్చి, నయముతో మెల్లన;
హృత్సరోజము మీఁది కెగయఁ బట్టి,
యటమీఁద నురమందు హత్తించి, క్రమ్మఱఁ;
దాలు మూలమునకుఁ దఱిమి నిలిపి,
మమతతో భ్రూయుగమధ్యంబు సేర్చి దృ;
క్కర్ణ నాసాస్య మార్గములు మూసి,

కమలాక్షు నర్చించు కరములు కరములు; శ్రీనాథు వర్ణించు జిహ్వ జిహ్వ;
సురరక్షకునిఁ జూచు చూడ్కులు చూడ్కులు; శేషశాయికి మ్రొక్కు శిరము శిరము;
విష్ణు నాకర్ణించు వీనులు వీనులు; మధువైరిఁ దవిలిన మనము మనము;
భగవంతు వలగొను పదములు పదములు; పురుషోత్తముని మీఁది బుద్ధి బుద్ధి

పందికై పోరాడ ఫాలాక్షుఁ డెవ్వని; బలమున నా కిచ్చెఁ బాశుపతము?
నెవ్వని లావున నిమ్మేన దేవేంద్రు; పీఠార్థమున నుండ బెంపుఁ గంటిఁ?
గాలకేయ నివాత కవచాదిదైత్యులఁ; జంపితి నెవ్వని సంస్మరించి?
గోగ్రహణము నాఁడు కురుకులాంభోనిధిఁ; గడచితి నెవ్వని కరుణఁ జేసి?

క్షితిపతి! నీ ప్రశ్న సిద్ధంబు మంచిది; యాత్మవేత్తలు మెత్తు రఖిలశుభద
మాకర్ణనీయంబు లయుతసంఖ్యలు గల; వందు ముఖ్యం బిది యఖిల వరము
గృహములలోపల గృహమేధులగు నరు; లాత్మతత్త్వము లేశమైన నెఱుఁగ
రంగనారతుల నిద్రాసక్తిఁ జను రాత్రి; పోవుఁ గుటుంబార్థబుద్ధి నహము

అంఘ్రిమూలమున మూలాధారచక్రంబుఁ; బీడించి ప్రాణంబు బిగియఁ బట్టి,
నాభితలముఁ జేర్చి, నయముతో మెల్లన; హృత్సరోజము మీఁది కెగయఁ బట్టి,
యటమీఁద నురమందు హత్తించి, క్రమ్మఱఁ; దాలు మూలమునకుఁ దఱిమి నిలిపి,
మమతతో భ్రూయుగమధ్యంబు సేర్చి దృ; క్కర్ణ నాసాస్య మార్గములు మూసి,

గజము దెరలి దాని కొఱలి కంప మొంది పాఱఁగా
భజన నింద్రుఁ డంకుశమునఁ బట్టి బిట్టు నిల్పుచున్
నిజసుధారసైకపాన నిర్ణ యార్ద్ర కరమునన్
ఋజత మీఱ నిమిఱె నదియు రీతి మెఱసి క్రమ్మఱన్.

చారుదేష్ణుఁ డాగ్రహించి శత్రుభీషణోగ్ర దో
స్సారదర్ప మేర్పడన్ నిశాత బాణకోటిచే
దారుణప్రతాపసాల్వదండనాథమండలిన్
మారి రేఁగినట్లు పిల్కుమార్చి పేర్చి యార్చినన్.

కామరూపధారులుం బ్ర కాశమాన తేజులున్
ధీమతుల్ ప్రధాయుతుల్ సుధీరతావిరాజియుల్
భీమవేగభూరిశౌర్య విక్రమేడ్యయూథపుల్
భూమిశతసహస్రశతము పుట్టి క్రాలు చుండఁ గన్

సాహచర్య మమర సప్త సవితృవర్గమును సము
త్సాహ మెక్క నొక్కగురుఁడు చరణములు భజింపఁగా
నీహితప్రదానలీల లెసగుకమఠమూర్తి ను
త్సాహరీతు లుల్లసిల్ల సంస్తుతింతు రచ్యుతున్.

చలికి వణకె చేతు లిచట చలికి కాళ్ళు వణకెరా
చలికి వణకె పెదవు లిచట చలికి నోరు వణకెరా
చలికి వణకె నంగము లిట చలికి తనువు వణకెరా
చలియు యింట చలియు బయట చలికి జగతి వణకెరా

పలికెడిది భాగవత మఁట,
పలికించెడివాడు రామభద్రుం డఁట, నేఁ
బలికిన భవహర మగునఁట,
పలికెద, వేఱొండు గాథ బలుకఁగ నేలా?

లోకంబులు లోకేశులు
లోకస్థులుఁ దెగినఁ దుది నలోకం బగు పెం
జీకటి కవ్వల నెవ్వం
డే కాకృతి వెలుఁగు నతని నే సేవింతున్.

బలవంతుడనాకేమని
పలువురతో నిగ్రహించి పలుకుట మేలా
బలవంతమైన సర్పము
చలి చీమల చేత చిక్కి చావదె సుమతీ

కలఁ డందురు దీనుల యెడఁ
గలఁ డందురు పరమయోగి గణముల పాలం
గలఁ డందు రన్నిదిశలను
గలఁడు కలం డనెడి వాఁడు గలఁడో లేఁడో?

మకర మొకటి రవిఁ జొచ్చెను;
మకరము మఱియొకటి ధనదు మాటున డాఁగెన్;
మకరాలయమునఁ దిరిగెఁడు
మకరంబులు కూర్మరాజు మఱువున కరిగెన్.

ఇందు గలఁ డందు లేఁ డని
సందేహము వలదు చక్రి సర్వోపగతుం
డెం దెందు వెదకి చూచిన
నందందే కలఁడు దానవాగ్రణి! వింటే.

ఏ నెల్ల ప్రొద్దు నా యెడ లోనఁ దలఁతు నీయభిప్రాయంబ యిది దారుణంబు
గాన వాకునకుఁ జుల్కన తేరనోపఁ గడఁగి పాండవుల నేకత మెట్టు లనుప
గా నగు మఱి దీని గాంగేయవిదురకలశజాశ్వత్థామ గౌతముల్ బుద్ధి
గా నొడంబడుదురె కాదయ్య యనినఁ గౌరవజ్యేష్ఠుండు ఘనుఁ డిట్టు లనియె.

నలనామకంబులు నగణాంతములుగ నాలుగంఘ్రులయందు నాలుగుఁగూర్చి
వళులు మూఁడెడలను వరుసతో నిల్ప వలయు మూఁడవగణవర్ణంబు మొదల
నిలుపంగ నివ్విధి నిర్మించి విశ్వనృపతికి నిచ్చిన నింపుసొంపారుఁ
దలకొని తగఁ బ్రాలు దంపెడిచోటఁ దరుణులచే సొంపుదనరుఁ దర్వోజ

ఈ విల్లు మోపెట్టి యేను బాణముల నీ యంత్రమత్స్యంబు నేసిన వాఁడ
భావజప్రతిముఁ డిబ్బాలకుఁ దగిన పతి యిది మునిశక్తిఁ బడసిన విద్య
గావున మీ రిప్డుగావింపుఁ డిదియ ఘనతర కార్ముక కౌశలోన్నతియు
లావును గలవారలకు నవసరము లలితయశంబుఁ గల్యాణంబుఁ బడయ.

ధరణీశుఁ డుద్యతదండుఁ డై యుచిత దండవిధానంబుఁ దప్పక ధర్మ
చరితులఁగా మహీజనుల రక్షించి సద్వృత్తుఁ డగునది సర్వవర్ణములు
వరుసన తమతమ వర్ణధర్మముల వర్తిల్లుదురు గడవక దండభీతి
నరిమిత్రవర్జితుఁ డై సమబుద్ధి యగు మహీవల్లభు ననుశాసనమున.

వెండి వెన్నెల కాచి వెలుగు జాబిల్లి వెండి కొండను నిల్చె విశ్వేశుపైన
పండు వెన్నెల తోడ పరవశంబిడక పండె పూవుగ తాను ఫాలాక్షుసిగను
కొండ కోనల పైన కురిపించి సుధలు గుండెలో తా గ్రుచ్చ గునపాలునాకు
ఎండిపోవగ గుండె ఈనాడు ఇచట ఎండమావిగ మారెనీజీవితమ్ము

త్రిపదికి నొకయంఘ్రి నింద్రులు నలువురు
ద్యుపతులిద్దఱు సూర్యులిర్వు రౌల
ద్యుపతిద్వయార్కులునౌల

సాగరపు తీరమున సంచరించే వేల?
సాగరము నీ మనసు సంశయమ్మిం కేల?
సాగర తరంగములు చంచలమ్మై తేలు
రాగ-మయమౌ పలు వరాల సద్భావాలు!

స్వర్ణమయ సంధ్య యది చంచలమ్మై పిల్చు
వర్ణముల చిత్ర మది వైభవమ్మై నిల్చు
కర్ణములు గీతికల కాకలీ-నాదంపు
పూర్ణ-సుఖ మందె నహ బుద్బుదమ్మీ యింపు!

కమలమిత్రుండు సురరాజగణ యుగంబు
కమలశత్రునితోఁ జెంది కందళింప
నమరుఁ బ్రావళ్ళు నర్థంబు నతిశయిల్ల
నమల మగు నంతరాక్కర మబ్ధిసంఖ్య

ఇనుఁ డొకండును నింద్రు లిద్దఱును నొక్క
వనజవైరియుఁ గూడి వైభవ మొనర్ప
గనకవస్త్రుని గృత్తకైటభుని గొల్తు
రనుచుఁ జెప్పుదు రంతరాక్కర బుధులు.

మీరిందు శంబరు మెచ్చిచూడ
నారూఢి నేనొక్క హయము నెక్క
చూరించి పోవన దుర్గభూమి
భారంబుగా జొచ్చె నాజి వేగ

సుమనఃపతియుగము సోముండును
నెమకంగఁ బ్రావళ్ళు నిండిమీఱ
గమనీయవిభవంబుగాంచునెప్డు
రమణీయ మల్పాక్కరము కృతుల

ఒగి నిద్దఱింద్రులు నొకవిధుండు
జగతీధరుని పదాబ్జములు గొల్తు
రగణితభక్తి నంచభినుతింప
నెగడు నల్పాక్కర నియతితోడ.

రవియు నింద్రులు మువ్వురు రాజొకండును గలసి
రవిసుధాకర లోచను రాజితాసన సరోజ
రవికులేశ గొలుతురని ప్రస్తుతింతురు ధరిత్రి
నవిరళం బగు మధురాక్కరాఖ్యచే సత్కవులు

తనర జనకుండు నన్నప్రదాతయును భయత్రాత
యును ననఁగ నింతులకు మువ్వు రొగిన గురువులు వీర
లనఘ యుపనేత మఱియు నిరంతరాధ్యాపకుండు
ననఁగఁ బురుషున కియ్యేవు రనయంబును గురువులు

తరణి వాసవ త్రితయంబు ధవళ భానుయుతి నొంద
నిరతి విశ్రాంతి నాలవనెలవున నింపుమీఱ
సరసమధురార్ధములఁ జెప్పఁ జను మధురాక్కరంబు
వరుసఁ బంచగణములను వాలి కృతుల వెలయు

మహిళను దూషించువాడు మాన్యుడు జగతిన్ నిజమ్ము
బహుబంధనములు గల్గించి పట్టిలాగుచునుండు ననుచు
బహు విధముల వేదికపయి పల్కు ప్రగల్భాలు గాని
మహినట్టి వాడె భార్యయెడ మసలు నెంతయు వినయమున

ఓజతో నిద్దఱింద్రులును నొక్కయాదిత్యుండు మఱియు
రాజితంబుగ నిద్ద ఱమర రాజులు నొక్కసూర్యుండు
పూజింతు రత్యంతభక్తిఁ బుండరీకాక్షు ననంతు,
భ్రాజిల్లు బుధులు మధ్యాక్కరంబు నొప్పారఁ బల్కుదురు.

శ్రీకామినీనాధుజితదైత్యనాధు
లోకరక్షణకృత్యులోకైకనిత్యు

నడురాత్రి యరుదెంచెనరలోకనాధ
కడుడస్సినాడవుకనుమోడ్తుగాక

ఇంద్ర గణములు మూఁ డిన గణంబొకటి
చంద్రాస్య !ద్విపదకుఁ జను చెప్పరేచ

ద్విపదకు ద్విపదకుఁ దెగ జెప్పవలయు
నెపుడు సంస్కృతమున నితర భాషలను

యతుల లోపలఁ బ్రాసయతి దక్క సకల
యతులు చెల్లును బ్రయో గాతి సారమున

ద్విపద తో ద్విపద సంధిల నేకశబ్ద
మపుడు రెంటను గూర్ప నది యయుక్తంబు

శ్రీకామినీనాధుజితదైత్యనాధు
లోకరక్షణకృత్యులోకైకనిత్యు
నడురాత్రి యరుదెంచెనరలోకనాధ
కడుడస్సినాడవుకనుమోడ్తుగాక

శ్రీకామినీనాధుజితదైత్యనాధు
లోకరక్షణకృత్యులోకైకనిత్యు
నడురాత్రి యరుదెంచెనరలోకనాధ
కడుడస్సినాడవుకనుమోడ్తుగాక

శ్రీమందిరాకారు జితదైత్యధీరుఁ
గీర్తించుచోఁ బుణ్యవర్తనుం డనుచు
యతిమాఱు ప్రాస మి ట్లచ్చోట నిడక
సరసిజనాభాయ సముదగ్రసాహ

సాయ నమోయంచు శబ్దమొక్కటియు
రెండుపాదముల నీక్రియఁ బంచియిడక
వెలయు ప్రాసములేని ద్విపద యై పరఁగఁ
బూజింపవలయు వాక్పుష్పమంజరుల.

ఇంద్రులు మువ్వురు నినుఁ డొక్కరుండు
సాంద్రమై యొక్కొక్కచరణంబుఁ గొలువ
నలరుఁ బద్మోదరుఁ డంచు ధీరోత్త
ములు విస్తరింతురు ముదముతో ద్విపద.

శ్రీమందిరాకారు జితదైత్యధీరు
గీర్తించుచోఁ బుణ్యవర్తనుఁ డనుచు
యతిమాఱు ప్రాసమిట్లచ్చోట నిడక
సరసిజనాభాయ సముదగ్ర సాహ

సామర్థ్యలీలన్ తతజద్విగంబుల్
భూమిధ్రవిశ్రాంతుల బొంది యొప్పున్
ప్రేమంబుతో నైందవబింబవక్త్రున్
హేమాంబురుం బాడుదు రింద్రవజ్రన్

పుణ్యుడు రామచంద్రుడట వోయి ముదంబున గాంచె దండకా
రణ్యము దాపసోత్తమ శరణ్యము నుద్దత బర్హిబర్హలా
వణ్యము గౌతమీ విమల వాఃకణ పర్యటనప్రభూత సా
ద్గుణ్యము నుల్ల సత్తరు నికుంజ వరేణ్యము నగ్రగణ్యమున్

ఊహ గలంగి జీవనపుటోలమునం బడి పోరుచున్ మహా
మోహలతా నిహద్దపదమున్ విడిపించుకొనంగ లేక సం
దేహముబోదు దేహి క్రియ దీనదశన్ గజ ముండె భీషణ
గ్రాహదురంత దంత పరిఘట్టిత పాద ఖురాగ్ర శల్యమైన్

ఎవ్వనిచే జనించు జగ; మెవ్వని లోపల నుండు లీనమై;
యెవ్వని యందు డిందుఁ; బరమేశ్వరుఁ డెవ్వఁడు; మూలకారణం
బెవ్వఁ; డనాదిమధ్యలయుఁ డెవ్వఁడు; సర్వముఁ దానయైనవాఁ
డెవ్వఁడు; వాని నాత్మభవు నీశ్వరు నే శరణంబు వేడెదన్.

శ్రీరమణీముఖాంబురుహ సేవన షట్పద నాథ యంచు శృం
గార రమేశ యంచు ధృత కౌస్తుభ యంచు భరేఫనంబులన్‌
భారలగంబులుం గదియఁ బల్కుచు నుత్పలమాలికాకృతిన్‌
గారవమొప్పఁ జెప్పుదురు కావ్యవిదుల్‌ యతి తొమ్మిదింటఁగాన్‌.

పురారి ముఖ్యామరపూజనీయున్
సరోజనాభున్ జతజద్విగోక్తిన్
దిరంబుగానద్రియతిన్నుతింపన్
ఇరాసుతాధీశు నుపేంద్ర వజ్రన్

ఉపేంద్రవజ్రాహ్వయ మొప్పునిం పై
యుపేంద్రపుత్త్రా జతజోక్తగాలన్
సపద్మ పద్మా !జత జల్గగంబున్
ఉపేంద్ర వజ్రాఖ్యము నొప్పు జెప్పన్.

పురారిముఖ్యామరు పూజనీయున్‌
సరోజనాభున్‌ జతజద్విగోక్తిన్‌
దిరంబుగా నద్రియతిన్నుతింపన్‌
ఇరాసుతాధీశు నుపేంద్రవజ్రన్‌.

సరససమాసవిలాసవిభాసము సాధునుతంబు సుసంధిగమున్
వరమధురోపనతార్థ సువాక్యనిబద్ధము యోగసమంజసమున్
ఖరదశకంఠవధాధికమున్ సుమనస్సుఖదంబు మునీరితమున్
స్ఫురదురుసద్గుణభూషణభూషితమున్ గనుఁ డీ రఘురాము కథన్

కమలదళంబులకైవడిఁ జెన్నగు కన్నులు జారుముఖప్రభలున్‌
సమధికవృత్తకుచంబులు నొప్పఁగ శైలరసర్తు విశాలయతిన్‌
సముచితనాన్వితషడ్జలగంబుల జానుగఁ బాడిరి చక్రధరున్‌
రమణులు సొంపలరం గవిరాజవిరాజితమున్‌ బహురాగములన్‌.

అనవుడునిట్లనునన్నరపాలునకాతఁడు మోక్షమునర్థిజగ
జ్జనులకుఁబుట్తుటసన్మతిగోరివిశారదులాదరసంబృతులై
యనఘసుదుస్తరమైనభవంబునకచ్చగునీయితి హాసముబో
ధనమహనీయవిధంబునఁజెప్పిరిదాత్తగుణాశ్రయతామహితా

కాంచనభూషాసంచయ మొప్పన్‌ ఘనకుచభరమునఁ గవు నసియాడన్‌
జంచలనేత్రల్వంచనతోడన్‌ సముచితగతి వెనుచని తనుఁ గొల్వన్‌
అంచితలీలన్మించినశౌరిన్‌ హరిదిభపరిమితయతు లొనఁగూడన్‌
ముంచి రచింపం గ్రౌంచపదం బిమ్మొగి భమసభననముల నయలొందున్‌.

చంచలవీచూసంచయలీలాసలలితతరళితజలరుహపాళీ
సంచితహస్తోదంచితభంగీజనితమదనమతసరణిగుణవ్యా
ఖ్యాంచితగోష్ఠీసంచరణప్యత్యయసముచితహళహళికలతోరా
యంచలు మ్రేయన్‌గొంచలుగూయన్ వ్యవహితపరరవమయినకొలంకున్

పదముల బట్టినం దలకుబా టొకయింతయు లేక శూరతన్
మదగజవల్లభుండు మతిమంతుడు దంతయుగాంతఘట్టనం
జెదరగ జిమ్మె నమ్మకరిచిప్పలు పాదులు దప్పనొప్పఱన్
వదలి జలగ్రహంబు కరివాలముమూలము జీరె గోఱలన్

అటజనికాంచెభూమిసురుడంబరచుంభిశిరస్సరజ్ఝరీ
పటలముహుర్ముహుర్ లుఠదభంగతరంగమృదంగనిశ్వన
స్ఫుటనటనానుకూల పరిపుల్ల కలాపకలాపిజాలమున్
ఘటకచరత్కరేణుకరకంపితసారముశీతసైలమున్

అలసులు మందబుద్ధియుతు లల్పతరాయువు లుగ్రరోగసం
కలితులు మందభాగ్యులు సుకర్మము లెవ్వియుఁ జేయఁజాల రీ
కలియుగమందు మానవులు గావున నెయ్యది సర్వసౌఖ్యమై
యలవడు? నేమిటం బొడము నాత్మకు? శాంతి మునీంద్ర! చెప్పవే.

జననము లేక కర్మముల జాడలఁ బోక సమస్త చిత్త వ
ర్తనుఁడగు చక్రికిం గవు లుదార పదంబుల జన్మకర్మముల్
వినుతులు సేయుచుండుదురు వేదరహస్యములందు నెందుఁ జూ
చిన మఱి లేవు జీవునికిఁ జెప్పిన కైవడి జన్మకర్మముల్.

జగదధినాథుఁడైన హరిసంతతలీలలు నామరూపముల్
దగిలి మనోవచోగతులఁ దార్కికచాతురి యెంత గల్గినన్
మిగిలి కుతర్కవాది తగ మేరలు సేసి యెఱుంగ నేర్చునే?
యగణిత నర్తనక్రమము నజ్ఞుఁ డెఱింగి నుతింప నోపునే?

తన కులధర్మమున్ విడిచి దానవవైరి పదారవిందముల్
పనిపడి సేవసేసి పరిపాకము వొందక యెవ్వఁడేనిఁ జ
చ్చిన మఱు మేన నైన నది సిద్ధి వహించుఁ దదీయ సేవఁ బా
సినఁ గుల ధర్మగౌరవము సిద్ధి వహించునె యెన్ని మేనులన్.

త్రిభువనవంద్య గోపయువతీజనసంచితభాగధేయ రుక్‌
ప్రభవసముత్కరోజ్జ్వల శిరస్స్థిత రత్న మరీచి మంజరీ
విభవ సముజ్జ్వలత్పదరవింద ముకుంద యనంగ నొప్పునా
జభములు జాజరేఫములుఁ జంపకమాల కగున్‌ దిశాయతిన్‌.

పరమపూరుషుఁ డొక్కఁ డాఢ్యుఁడు పాలనోద్భవ నాశముల్
సొరిదిఁ జేయు ముకుంద పద్మజ శూలి సంజ్ఞలఁ బ్రాకృత
స్ఫురిత సత్త్వ రజస్తమంబులఁ బొందు నందు శుభస్థితుల్
హరి చరాచరకోటి కిచ్చు ననంతసత్త్వ నిరూఢుఁడై.

శుకుఁడు గోచియు లేక పైఁ జనఁ జూచి తోయములందు ల
జ్జకుఁ జలింపక చీర లొల్లక చల్లులాడెడి దేవక
న్యకలు, హా! శుక! ,యంచు వెన్క జనంగ వ్యాసునిఁ జూచి యం
శుకములన్ ధరియించి సిగ్గున స్రుక్కి రందఱు ధీనిధీ!

నళినలోచన! నీవు నిక్కము నాకుఁ బుట్టెద వంచు నీ
ఖలుఁడు కంసుఁడు పెద్దకాలము కారయింట నడంచె; దు
ర్మలినచిత్తుని నాజ్ఞజేయుము; మమ్ముఁ గావుము భీతులన్;
నులుసు లేక ఫలించె నోచిన నోము లెల్లను నీవయై.

పసుపు లాడి యురోజకుంకుమ పంకశోభితలై లస
ద్వసనలై కచభారచంపకదామలై సులలామలై
పసిఁడిమాడల కాంతు లఱ్ఱులఁ బర్వఁ దేరులమీఁద బెం
పెసఁగ బాడిరి వ్రేత లా హరిహేల లింపగు నేలలన్.

కడుపులోపల నున్న పాపఁడు కాలఁ దన్నినఁ గిన్కతో
నడువఁ బోలునె క్రాఁగి తల్లికి? నాథ! సన్నము దొడ్డునై
యడఁగి కారణ కార్యరూపమునైన యీ సకలంబు నీ
కడుపులోనిదె గాదె? పాపఁడఁ గాక నే మఱి యెవ్వఁడన్?

జలరుహాహిత సోదరీ ముఖ చంద్ర చంద్రిక లాదటన్‌
గొలఁది మీఱఁగ లోచనంబులఁ గ్రోలి యొప్పు మహాసుఖిన్‌
బలుకుచో నభరంబులుం బిదపన్‌ సజంబు జగంబులున్‌
జెలువుగా దరళంబునోలి రచింతు రంధకజిద్యతిన్‌.

జగదీశ్వర నాకు బ్ర సన్నుఁ డవే
నొగినాతపమున్ ఫల యుక్తమయే
న్సగరాత్మజులందరు నావలనన్
వగదీరఁగఁ గాంత్రు నివాపములన్

జలజోదరనిర్మలసంస్తవముల్‌
విలసిల్లెడుఁ దోటకవృత్తమునన్‌
బొలుపై సచతుష్కముఁ బొండగ నిం
పలరారఁగఁ బల్కుదు రష్టయతిన్‌.

అలకాధిపతీసుగుణాభిరతీ
మలయోధ్భవచంద్రసమానయశా
కులపావసయూరుజగోత్రవరా
లలనాజనతాఝుషలక్ష్మనుభా

చెలఁగి నజాయలఁ జెందిన నారీ
తిలకము లద్రియతిన్‌ మృదురీతిన్‌
వెలయఁగఁ దోవక వృత్తి విభాతిన్‌
బలుకుదు రిమ్ములఁ బంకజనాభున్‌.

తమతమతప్పులుదారెరియంగా
విమలమతీ యిటు వీరికినై శో
కమున దహింపఁగఁగాదుమనంబున్
సముచితమిత్తఱి శాంతముసుమ్మీ

ఇ టా చతుర్ముఖుం డరాగఁ నిష్ట శిష్టపాళితోఁ
దటాలునన్మునిప్రభుండు తద్ద భక్తియుక్తిమై
నిటాలమందుఁ గేలుదోయి నిల్చి మ్రొక్కి నిల్చితా
ని టేటికో ననుం గనంగ నేగుదెంచె ధాతయున్

జరేఫలున్‌ జరేఫలున్‌ జసంయుతంబులై తగన్‌
గురూపరిస్థితిం బొసంగి గుంఫనం బెలర్పఁగా
విరించిసంఖ్య నందమైన విశ్రమంబులం దగున్‌
బ్రరూఢమైనఁ బద్మనాభ పంచచామరం బగున్‌.

మరుత్ర్పరోహలోలతల్ప మధ్యసంస్థలాశ్రయా
ధరారమాకరోపలాలితప్రసారితాంఘ్రికా
మరుద్వృధాకధానుబంధమంథరోత్సవానక
స్ఫురద్విరావనర్తితోప భూవనీశిఖావళా

హరించుం గలిప్రేరితాఘంబులెల్లన్
భరించున్ ధరన్ రామభద్రుండుఁ బోలెన్
జరించున్ సదా వేదశాస్త్రానువృత్తిన్
వరించున్ విశేషించి వైకుంఠుభక్తిన్.

హరీ !చక్రధారీ !మురారీ !త్రిధామా !
వరాంగా !యుపేంద్రా !సుబావో !స్వయంభూ !
పరేశా !హృషీకేశ !వైకుంఠవాసా !
వరాహా !సహస్రాక్ష !ప్రాగ్వంశ !దేవా !

ద్విపాస్యత్రిధామత్రిధాతుప్రసిద్ధా!
సుపర్వప్రమోదాశుభాంగావృషాంకా!
కపిత్థాత్త సంపృక్త భుక్తప్రహృష్టా!
కృపాంభోధి! కుబ్జాకృ తీశా! నమస్తే!

అభద్రాంధకారోదయద్భానుభావా
శుబైకాశ్రయీభూత శుద్ధస్వభావా
అభక్తావళీదృష్ట్యహః కాలతారా
స్వభక్తాగ్రభూపారి జాతావతారా

చెందెం బాదాంబుజరజముచే స్త్రీత్వ మారాతికిం జే
యందెం జాపం బిరుతునుకలై యద్భుతం బావహిల్లన్‌
మ్రందెన్మారొడ్డి దశముఖుఁడున్‌ రాముచే నంచుఁ జెప్పన్‌
మందాక్రాంతన్‌ మభనతతగా మండితాశా యతుల్గాన్‌.

బల్లిదుం డగు కంసుచేతను బాధ నొందుచుచున్న మీ
తల్లిఁ గాచిన భంగిఁ గాచితి ధార్తరాష్ట్రులచేత నేఁ
దల్లడంబునఁ జిక్కకుండఁగ దావకీన గుణవ్రజం
బెల్ల సంస్తుతి సేసి చెప్పఁగ నెంతదాన జగత్పతీ!

అన్యసన్నుత సాహసుండు మురారి యొత్తె యదూత్తముల్
ధన్యులై వినఁ బాంచజన్యము దారితాఖిలజంతు చై
తన్యమున్ భువనైకమాన్యము దారుణధ్వని భీతరా
జన్యమున్ బరిమూర్చితాఖిలశత్రుదానవసైన్యమున్.

తండ్రి సచ్చినమీఁద మాపెదతండ్రిబిడ్డలు దొల్లి పె
క్కండ్రు సర్పవిషాగ్నిబాధల గాసిఁ బెట్టఁగ మమ్ము ని
ల్లాండ్ర నంతముఁ బొందకుండఁగ లాలనంబున మీరు మా
తండ్రి భంగి సముద్ధరింతురు తద్విధంబు దలంతురే?

వావిఁ జెల్లెలు గాని పుత్రికవంటి దుత్తమురాలు; సం
భావనీయచరిత్ర; భీరువు; బాల; నూత్నవివాహ సు
శ్రీవిలాసిని; దీన; కంపితచిత్త; నీ కిదె మ్రొక్కెదన్;
కావవే; కరుణామయాత్మక; కంస! మానవవల్లభా!

తల్లి! నీ యుదరంబులోనఁ బ్రధానబూరుషుఁ డున్నవాఁ
డెల్లి పుట్టెడిఁ; గంసుచే భయ మింత లేదు; నిజంబు; మా
కెల్లవారికి భద్రమయ్యెడు; నింక నీ కడు పెప్పుడుం
జల్లగావలె యాదవావళి సంతసంబునఁ బొంగఁగన్.

ఒక్కచేత సుదర్శనంబును నొక్క చేతను శంఖమున్‌
ఒక్కచేతఁ బయోరుహంబును నొక్క చేత గదం దగన్‌
జక్కడంబగుమూర్తికిన్‌ రసజాభరంబులు దిగ్యతిన్‌
మక్కువందగఁ బాడి రార్యులు మత్తకోకిల వృత్తమున్‌.

సిరికిం జెప్పడు; శంఖ చక్ర యుగముంజేదోయి సంధింపడే
పరివారంబును జీర డభ్రగపతిం బన్నింప డాకర్ణికాం
తర ధమ్మిల్లము జక్క నొత్తడు వివాదప్రోత్థితశ్రీకుచో
పరిచేలాంచలమైన వీడడు గజప్రాణావనోత్సాహియై

అల వైకుంఠపురంబులో నగరిలో నా మూల సౌధంబు దా
పల మందారవనాంతరామృత సరః ప్రాంతేందు కాంతోపలో
త్పల పర్యంక రమావినోది యగు నాపన్నప్రసన్నుండు వి
హ్వల నాగేంద్రము పాహిపాహి యనఁ గుయ్యాలించి సంరంభియై.

కలఁ డంభోధిఁ, గలండు గాలిఁ, గలఁ డాకాశంబునం, గుంభినిం
గలఁ, డగ్నిన్ దిశలం బగళ్ళ నిశలన్ ఖద్యోత చంద్రాత్మలం
గలఁ, డోంకారమునం ద్రిమూర్తులఁ ద్రిలింగవ్యక్తులం దంతటం
గలఁ, డీశుండు గలండు, తండ్రి! వెదకంగా నేల యీ యా యెడన్.

జయ భూపా! కృష్ణరాయా! జయ సరసగుణా! శత్రుగర్వాపహారీ!
జయ ప్రాజ్ఞా! ఆంధ్రభోజా! జలజహితరుచా! సాహితీ సార్వభౌమా!
జయ శ్రీవిష్ణుస్వరూపా! జయ సుకవివరా! సాక్షరానందమూర్తీ!
జయ దేవేంద్రాభరాజత్ సకల విభవ! ధీసార తేజోనిధానా!

అతిరౌద్రాకారకీలాయతదవదహనోగ్రాగ్ర సేనానిపీడా
హతు లై నానావిధోపాయనములు గొని సౌహార్దవాంఛన్ జయశ్రీ
శ్రితబాహుం గానఁగా వచ్చిరి సకలజగత్సేవ్యమానున్ మహేంద్ర
ప్రతిముం గౌరవ్యవంశప్రభు నఖిలమహీపాలు రాంబాలికేయున్.

కనియెం దాలాంకుఁ డుద్యత్కటచటుల నటత్కాలదండాభశూలున్
జనరక్తాసిక్తతాలున్ సమధిక సమరోత్సాహలోలుం గఠోరా
శనితుల్యోదగ్ర దంష్ట్రా జనిత శిఖకణాచ్ఛాదితాశాంతరాళున్
హననవ్యాపారశీలున్నతి దృఢఘనమస్తాస్థిమాలుం గరాళున్

హరిపై సర్వాత్ముపై నత్యగణితగుణుపై నంతరంగంబు పర్వన్
సరిమే నుప్పొంగఁ జావుం జయమును సరిగా సంతసంబందుచుం భీ
కరుఁడై కాలాగ్ని పోలెం గనులుచుఁ గవిసెన్ గర్వదుర్వారుఁడై దు
ర్భరలీలన్ భూమి గంపింపఁగ దిశల ద్రువన్ భండనోద్దండవృత్తిన్.

అతిశోకక్రోధవేగవ్యథితహృదయుఁడై యశ్వసాదిత్వవీరో
ద్ధతిఁ బ్రౌఢస్ఫుర్తి సెల్వొందఁగ సబళముఁ దద్గాత్రముం జొప్పెఁ బూఁచె
న్శృతసోముం డల్లఁ బట్టెన్గురుసుతుఁ డదియున్ స్రుక్క చెన్నారనల్క
న్ధృతఖడ్గుం డైనఁ జేయున్సిరముఁ దురగమున్వ్రేల్మడిం ద్రుంచి వైచెన్.

శ్రుతసేనుం డప్డు కోపస్ఫురదరుణమరీచుల్ దలిర్పంగఁ జక్షు
ర్ద్వితయంబుం గెంపునం బొందినచెలువము సందీప్తఘోరంబుగా బె
ట్టతనిం జంచద్గదన్ వ్రేయఁగ నుఱక తదాస్యచ్ఛిదాస్ఫారకేళీ
చుతురుండై యక్కుమారున్ జముకడ కనిచెం జండదోర్దర్ప మొప్పన్.

వితతజ్యానాద మాశావితతి నినిచి దోర్వీర్య మేపార బాణ
ప్రతతిం దన్ముంప వీఁకం బలక జడియుచున్ బల్విడిం జేర్చి చంచ
ధ్గతిఁ గ్రీడం దంతిహేలాదళనరతమృగేంద్రస్ఫురన్మూర్తి దోఁపన్
శ్రుతకీర్తిం గిట్టి కంఠత్రుటనవిలసనారూఢి నవ్విప్రుఁ డొప్పెన్.

కొలిచెం బ్రోత్సాహవృత్తిం గుతలగగనముల్‌ గూడ రెండంఘ్రులం దా
బలిఁ బాతాళంబు చేరం బనిచెఁ గడమకై బాపురే వామనుండ
స్ఖలితాటోపాఢ్యుఁ డంచుం గరిగిరివిరమాకార మారన్‌ నతానో
జ్జ్వలసోద్యద్రేఫయుగ్మాశ్రయగురుల మహాస్రగ్ధరం జెప్ప నొప్పున్‌.

కొన్నెలపువ్వును గోఱలపాఁగయుఁ గూర్చిన కెంజడ కొప్పునకున్‌
వన్నె యొనర్చిన వాహిని యీతని వామపదంబున వ్రాలెననన్‌
జెన్నుగ నద్రిభసేవ్యగురున్విలసిల్లు రసత్రయ చిత్రయతుల్‌
పన్నుగఁ నొందఁ బ్రభాసురవిశ్రమ భంగిగ మానిని భవ్యమగున్‌.

బంగరుచేలయుఁ బద్మనిఖాక్షులు బాహుచతుష్కము భవ్యవిభో
త్సంగిత శంఖసుదన్శన శార్జగదాముఖ చిహ్నము తత్త్వ మునీ
లాంగము నీనదియౌరసృజించు నిజాశిత దేహికినంతిక స
ద్రంగశయానుఁది రంబుగఁజూచికరంబిదివోచతురత్వమనున్

సకల నిగమవేద్యున్‌ సంసృతివ్యాధివైద్యున్‌
మకుటవిమలమూర్తిన్‌ మాలినీవృత్త పూర్తిన్‌
నకలితసమయోక్తిన్నాగవిశ్రాంతియుక్తిన్‌
సుకవులు వివరింపన్‌ సొంపగున్విస్తరింపన్‌.

సరససురవధూలాస్యంబులున్ సిద్ధవిద్యా
ధరపటుపటహాతోద్యంబులున్ గిన్నరీకం
పురుషలలితగీతంబుల్ మహారమ్యమయ్యెన్
వరమునుదివిజాళీర్వాదనాదంబుతోడన్

స్థిరాంశుప్రస్విన్నామృతకరవియధ్ధేశచూడామనోజ్ఞా
పురాళీప్రధ్వాసాధ్భుతరతభిజాబోగకేళీసమజ్ఞా
మరుత్పాళీకేళీగిరికృతధనుర్మండలీలగ్నవిష్ణూ
సరజ్జ్వాలాహాలాహలవిషమహాసహ్వరేఖాసహిష్ణూ

రమానాథున్‌ నాథున్‌ యదుకులశిరోరమ్య రత్నాయమానున్‌
సముద్యత్తేజిష్ణున్‌ దనుజయువతిస్ఫారహారాపహారున్‌
మిముం బ్రీతిం బేర్కొం డ్రరుణవిరతిన్‌ మేఘవిస్ఫూర్జితాఖ్యన్‌
గ్రమంబొప్పన్‌ బెద్దల్‌ యమనసములున్‌ రాగముల్గా ముకుందా!

ఎందునిలనేజనులకుందలఁపరానితపమందికొనిచేసిరొకొనందుఁడుయశోదా
సుందరియుఁబూర్ణనిధిఁబొందిరికడున్దొరసిపొందగునుముప్పుతఱినందనునిగాశ్రీ
మందిరునినంచునిటులందముగఁ బ్రాసములు గ్రందుకొనిచెప్పుమునిబృందములయగ్రా
హిందనరసబ్భజసలుందగనకారమునుబొందనిరుచోట్లనుబిఱుందభయలొందన్

కమ్మని లతంతముల కుమ్మొనసి వచ్చు మధు పమ్ముల సుగీతనిన దమ్ములెసఁగెం జూ
తమ్ముల లసత్కిసల యమ్ముల సుగంధిముకుళమ్ములను నానుచుము దమ్మెనర వాచా
లమ్ములగు కోకిలకులమ్ముల రవమ్ము మధురమ్మగుచు వించెననుశమ్ము సుమనోభా
రమ్ముల నశోక నికరమ్ములును జంపక చ యమ్ములును గింశుకవ నమ్ములును నొప్పెన్

పడయరెతనూభముల న్బడయుదురుగాకపెరపడతులునుభర్తలునుబడసిరెతలంపన్
బుడమిగలనందుడునుబడతుకయశోదయునుగడపునజగత్రయమునిడికొనినపుత్రున్
బడసిరటయంచుబెడగడరునసనత్రివృతిగడనసగముల్పొసగనిడలయవిభాతిన్
నొడువుదురుసత్కవులెపుడునువిరితేనియలువడియుపగిదిన్రనముగడలుకొనుచుండున్

అలికులము నీలముల చెలువము వహింప నవడళముల హరిన్మణుల పొలుపు నదలిర్పన్
దలిరుగమి కెంపులుగఁ బలుదెఱ్ఁగు క్రొవ్విరుల విలసనము ముత్తియపు గుళికలకుఁ దక్కున్
గల మణులకుం బసిఁడికళకులకు నీడగుచు వెలయఁగఁ బరాగములు లలితపు వితానం
బులుగ గృహముఖ్యముల చెలువు ప్రతిబింబములు బలెఁ బురము నల్ధెసలఁ బొలుచును వనంబుల్

చలువ లొసఁగెన్‌ సరగఁ జెలువ యపు డొక్కరితె వలఁతితన మొప్ప నొకపొలఁతి తడి యొత్తెన్‌
గొలఁదిగ జవాది నొకవెలఁది తలఁ బూసె నొక జలరుహదళాక్షి సిగ కలరుసరి చుట్టెన్‌
దిలక మిడియెన్నిటలఫలకమున నొక్క సతి తెలి నిలువుటద్ద మొకచెలి నిలిపె మ్రోలన్‌
గలయ జవరా లొకతె మలయజ మలందె నొక లలన విసరెన్‌ సురటి యలనరున కర్థిన్‌.

ఉన్నతములై వనమయూరకృతులోలిన్
ఎన్నగ భజంబులపయిన్ సనగగంబుల్
చెన్నొదవ దంతియతి జెంది యలవారున్
వెన్నుని నుతింతురు వివేకులతిభక్తిన్

రాజకులశేఖరపరంతప వివేక
భ్రాజిత జగద్వలయ భాసురసముద్య
త్తేజనిరవద్యయువతీమదనవీరో
గ్రాజివిజయాత్రిభివనంకుశనరేంద్రా

శ్రీరమ్య రాజకులశేఖర రాజరాజా
భూరిప్రతాపపరిభూతవిరోధివర్గా
హారామృతాబ్జహర హాసతుషారకుంద
స్ఫారద్యశఃప్రసర పాండుకృతత్రిలోకా

గౌరీనితాంతజప కారణనామధేయున్‌
దూరీకృతప్రణతదుష్కృతు నంబుజాక్షున్‌
ధీరోత్తముల్గిరియతిన్‌ తభజాగగల్పెం
పారన్వసంతతిలకాఖ్య మొనర్తు రొప్పున్‌.

శ్రీ కైవల్య పదంబుఁ జేరుటకునై చింతించెదన్ లోక ర
క్షైకారంభకు భక్త పాలనకళాసంరంభకున్ దానవో
ద్రేకస్తంభకుఁ గేళిలోలవిలసద్దృగ్జాలసంభూత నా
నాకంజాతభవాండ కుంభకు మహానందాంగనాడింభకున్.

పుట్టం బుట్ట, శరంబునన్ మొలవ నంభోయానపాత్రంబునన్
నెట్టం గల్గను గాళిఁ గొల్వను బురాణింపన్ దొరంకొంటి మీఁ
దెట్టే వెంటఁ జరింతుఁ దత్సరణి నా కీవమ్మయో! యమ్మ మేల్
పట్టున్ నాకగుమమ్మనమ్మితిఁ జుమీబ్రాహ్మీ! దయాంభోనిధీ!

సూతా! యే యుగవేళ నేమిటికి నెచ్చోటన్ మునిశ్రేష్ఠు నే
శ్రోతల్ గోరిరి? యేమి హేతువునకై, శోధించి లోకైక వి
ఖ్యాతిన్ వ్యాసుడుఁ మున్ను భాగవతముం గల్పించెఁ? దత్పుత్త్రుఁడే
ప్రీతిన్ రాజునకీ పురాణకథఁ జెప్పెం? జెప్పవే యంతయున్.

తాటంకాచలనంబుతో, భుజనటద్దమ్మిల్ల బండంబుతో
శాటీముక్త కుచంబుతో, సదృఢచంచత్కాంచితో, శీర్ణలా
లాటాలేపముతో, మనోహరకరాలగ్నోత్తరీయంబుతో
గోటీందుప్రభతో, సురోజభర సంకోచద్విలగ్నంబుతోన్

లా వొక్కింతయు లేదు; ధైర్యము విలోలంబయ్యె; బ్రాణంబులున్
ఠావుల్ దప్పెను; మూర్ఛ వచ్ఛెఁ; దనువున్ డస్సెన్; శ్రమంబయ్యెడిన్;
నీవే తప్ప నితఃపరం బెఱుఁగ; మన్నింపంద గున్ దీనునిన్;
రావే! యీశ్వర! కావవే వరద! సంరక్షింపు భద్రాత్మకా!

పద్మప్రోద్భవసన్నిభుల్‌ మసజసప్రవ్యక్త తాగంబులన్‌
బద్మాప్తాంచితవిశ్రమంబుగ సముత్పాదింతు రుద్యన్మతిన్‌
బద్మాక్షాయ నిజాంఘ్రిసంశ్రిత మహాపద్మాయ యోగీంద్ర హృ
త్పద్మస్థాయ నమోస్తుతే యనుచు నీశార్దూలవిక్రీడితన్‌.

కూలున్ గుఱ్ఱంబులేనుంగులు ధరఁ గెడయుం గుప్పలై; నుగ్గునూచై
వ్రాలున్దేరుల్‌ హతంబై వడిఁబడు సుభటవ్రాతముల్‌; శోణితంబుల్‌
గ్రోలున్, మాంసంబు నంజుంగొఱకు, నెముకలన్గుంపులై సోలుచున్ భే
తాలక్రవ్యాదభూతోత్కరములు; జతలై తాళముల్‌ దట్టి యాడున్.

సేవించెన్ రంగధామున్ శ్రితనివహపయస్సింధుసంపూర్ణసోముం
గావేరీ మధ్యసీమున్ ఘనకలుష మహాకాలకూటోగ్ర భీమున్
దేవారిశ్రీవిరామున్ దివిజవినుత సందీపితానంత నామున్
ధీవిజ్ఞానాభిరాముం ద్రిభువన విలసద్దేవతా సార్వభౌమున్.

దండిం గోదండ కాండోద్ధత రథ హయ వేదండ దండంబుతోడన్
దండెత్తెన్ మెండుగా నద్దనుజనికరముల్ దైవవర్గంబు మీఁదం
జండబ్రహ్మాండభే దోచ్ఛ్రయ జయరవముల్ సర్వదిక్ క్షోభగా ను
ద్దండప్రఖ్యాతలీలం దలపడిరి సురల్ దర్పులై వారితోడన్.

నా సామర్థ్యం బసామాన్యము త్రిజగములన్ గాంచె నెంతే ప్రశస్తిన్
నా సాటెవ్వారు హా హా నరులును గపు లీనాడు నన్ గాంచుడంచున్
జేసెన్ నాదంబు దిక్కుల్ చెదరెడు నటులన్ జెట్టి యింద్రారి బల్మిన్
వేసెన్ బ్రహ్మాస్త్రమంతన్ వివిధ కపులపై భీకరంబైన రీతిన్

శ్రీవాణీ! నిన్ను పూజించి మనెదను సదా సేవ నే జేతునమ్మా!
భావమ్మందుంచి యర్చింప దలచెద రమా పార్వతీ తోడ, రమ్మా!
దేవీ! నీ నామమందే దృఢమయిన గతిన్ తీవ్ర విశ్వాసముంతున్.
నా విశ్వాసమ్ము లోనున్న పదములవి వీణాధరీ నీవె నమ్మా!

వాణీ! బ్రహ్మాణి! విద్యా! వనజభవ ముఖాబ్జాత దివ్యాసనస్థా!
వీణాపాణీ! సువేణీ! విమల గుణగణా! వేదమాతా! శుభాంగీ!
ఏణీనేత్రా! పవిత్రా! హిమకరవదనా! ఈప్సితార్థప్రదాత్రీ!
క్షోణిన్ నే వ్రాలి నీ యంఘ్రుల కివె నతులన్ గూర్తు నో కీరపాణీ!

తెల్లంబై శైలవిశ్రాంతిని మునియతినిం దేజరిల్లున్‌ దృఢంబై
చెల్లెం బెల్లై మకారాంచిత రభనయయల్‌ చెంద మీఁదన్‌ యకారం
బుల్లం బారన్‌ బుధారాధ్యు నురగశయనున్‌ యోగివంద్యుం గడున్‌ రం
జిల్లం జేయం గవీంద్రుల్‌ జితదనుజగురం జెప్పుదుర్‌ స్రగ్ధరాఖ్యన్‌.

దేవకీనందనున్‌ దేవచూడామణిన్‌
భూవధూవల్లభుం బుండరీకోదరున్‌
భావనాతీతునిం బల్కఁగా స్రగ్విణీ
భావ మాద్యంతరేఫంబగున్‌ షడ్యతిన్‌.

అండజా ధీశవా హా జగద్ధేహ దో
ర్దండ చండారినిర్ధారితారీ నతా
క్షండలా గండరింఖన్మణీ కుండలా
పుండరీకేక్షణా ప్రోవునన్ సుక్షణా

రాజరాజగుణరాజిత రాజ
త్తేజ రాజకులదీపవిశిష్టాం
భోజమిత్ర నృపపూజితపాదాం
భోజ భూవినుతపుణ్యవరేణ్యా

నారదాదిమునినాయక వంద్యున్‌
శౌరిఁ జేరుఁ డన స్వాగత మొప్పున్‌
సారమైనయతి షణ్మితి నొందన్‌
భూరిరేఫనభముల్‌ గగయుక్తిన్‌.

ఇతఁడు శతసహస్రేడితానీకినీ
పతి సురపతిసాపత్యభోగుండునున్
శతవలి యనఁగా శౌర్యనారాయణుం
డితఁడు హరిచమూహీర మార్యోత్తమా

క్షమ నిహపరముల్‌- సాధ్యమౌ నాత్మతే
జమతి వితతమై- జన్మ లక్ష్యాప్తికై
సమయముఁ గనఁగన్‌- స్వస్వజీవక్షపా
సముదయ మెడలున్‌, స్వర్గ మొప్పన్‌ మదిన్‌

వరద కేశవ దైత్యవిదారీ వారిజనాభ జగన్నిధీ
కరుణఁ జూడుము మమ్ముఁ బ్రసన్నాకార హరీయని పల్కినన్‌
వరుసతో సభభంబు మసావల్‌ వాలఁగ రుద్రవిరామ మై
యరుదుగా మునిపుంగవవర్ణ్యంబై ఖచరప్లుత మొప్పగన్‌.

కనకసారససారసరేఖాగ్రస్థితపక్షిచయంబహో
యనినయట్టులకట్టినరెక్కల్‌వ్యాయతచంచులునాడఁగన్
కనినమున్నులకన్నులఁబంపాకాండసరోజలమూగఁగా
దనుజనాయకుఁడాయకఁగొంచున్‌దాటిచనెన్ గగనాధ్వమున్

నాళీకభవామరనాథు లొగిన్‌
శ్రీలోలుని గీర్తన సేయ నొగిన్‌
బోలంగఁ దజావలఁ బొందిన గీ
తాలంబన మై చను నద్రియతిన్‌.

ధారాధరవాహనధైర్యకృతీ
క్షీరాభ్ధిశిబీశ్వరశీతలరు
గ్ధారాధరకల్పకకామగవీ
తారాధిపసన్నిభదాననిధీ

జ్వాలాలీఢంబౌచున్ బానశాలల్సెలంగన్
హేలంబానీయంబై యేపుమీ ఱెన్మహాగ్నుల్
క్రాలుంగత్తుల్ నిప్పుల్ గౌణమౌవృత్తిమున్నై
యేలెన్ వాచ్యత్వంబే యిప్పుడీ కల్లుబానన్

కంబుగ్రీవా సత్యాకామినీప్రాణనాథా
బింబోష్ఠామారాగల్పేర్చి భూభృద్యతుల్గాం
చం బాదంబై ధాత్రిం జంచరీకావళీనా
మంబొందుం గావ్యశ్రీమానినీభూషణంబై.

మున్నువిన్నది దేవరహస్యంబున్ దమకున్ వినిపింపగా
నెన్నొసార్లు తలంచితిగానీ యేను వచింపనెలేదు నే
డెన్నజెప్పకయున్నఫలంబొక్కంతయులేదుధరాధిపా
మున్నుదేవయుగంబున వింటిన్ భూపభవత్సుత హేతువున్

వీనులారఁ బ్రసిద్ధపదంబుల్‌ వేడుకఁ గూర్చి దిశాయతిన్‌
గాన వచ్చి రపాతజజంబుల్‌ గల్గ దిటంబుగఁ జెప్పగన్‌
జానకీవదనాంబుజ శశ్వత్సౌరభలోల మధువ్రతా
దానవాంతక చంద్రకళా వృత్తంబు సభం గడు నొప్పగున్‌.

జగన్నాథున్‌ లక్ష్మీహృదయజలజప్రోద్యదర్కున్‌
ఖగాధీశారూఢున్‌ సుకవిజనకల్పద్రుమంబున్‌
దగన్వర్ణింపంగా యమనసయుతంబై రగంబుల్‌
మొగిం జంద్రశ్రీకిన్నిలుచు యతి ముక్కంటినొందున్‌.

నగణయుగమునన్‌ రవంబులన్‌
బ్రగుణరసవిరామసంగతిన్‌
తగిలి హరికథాసమేతమై
నెగఁడు గృతుల నిండి చంద్రికన్‌.

వారక భాగురుయుగ్మం
బారఁగఁ జిత్రపదాఖ్యం
జేరిన వేడ్కఁ గవీంద్రుల్‌
గోరి నుతింతురు శౌరిన్‌.

మ్రొక్కుల కెల్ల నెల్ల యగుమూర్తి గదా
యక్కమలాక్షుఁ డంచుఁ జతురాస్యయతిన్‌
దక్కక ప్రస్తుతింప జలదం బగు ని
ట్లొక్కటియై భరేఫనభ లొందు గురున్‌.

శ్రీతన్వీశుం దగిలితిఁ జిత్తం బారన్‌
మాతా యంచున్‌ జలధరమాలావృత్తం
బేతేరంగా మభనమ లింపొందంగాఁ
బ్రీతిం బల్కన్విరతి కరిన్‌ బ్రాపించున్‌.

ఆకాశంబందునగరుదాక్షోదంబై
యేకోనల్పోయితిమట నేదిక్కేదోఁ
కాకుండం గన్నులు జతుకావర్ణంబై
యేకోనల్తోచవుమదికేదోభీతిన్

సరోరుహదళాక్ష శాశ్వతయశా
పురారినుత యంచు భూదరయతిన్‌
సరాగ మగుచున్‌ జసల్‌ జసలతో
నురుప్రభ యగున్‌ జలోద్ధతగతిన్‌.

పయోధులివి యేడు పాలితమినో
ద్రయాగపరిరక్షణార్ధము సదా
వయశ్లధశరీరువాంఛనుబడిన్
ప్రయాతములు మౌనిరాజవపతిన్

గోపాలుని దేవే
నాపాలికి నాఁగాఁ
బై పై తనుమధ్యన్‌
బ్రాపించుఁ దయంబుల్‌.

గౌరీతనుమధ్యన్
స్వారింగొని సింహం
బారాధనలందున్
క్రూరాగ్రియమయ్యున్

చారుభసన భూరిజన రసాంద్రగణములన్‌ దిశా
సార విరతి నందముగ నిజంబు తరలి చెన్నగున్‌.
చారుభసన భూరిజన రసాంద్రగణములన్‌ దిశా
సార విరతి నందముగ నిజంబు తరలి చెన్నగున్‌.

ననననసజజగలు తిథివిరమణంబగున్ దురగంబునన్
గనలుచు నగరముపయి విడిసినఁ గాంచి తా నొకరుం డెదు
ర్కొని దవులకుఁ గొని చని గిరిగుహఁ గూర్కు నాముచికుందుచే
తను యవనునిఁ బొరిగొని తని వసుధన్గణింతురు భూసురుల్.

తరుణరవికరవికచసరసిజ దర్పమోచన లోచనా
శరధినిరపధినిఖిలజలహృతి సాంద్రకంధరబంధురా
గిరిమధనమధువిధురకర శ్రితకీరవాహనమోహనా
స్ఫురద చిర రుచి రుచిరచిరరుచి పోషకాంబరడంబరా

శ్రుతి మతాంగ నిరూఢమహాయతిన్‌
యతివరప్రముఖార్యజనం బొగిన్‌
ద్రుతవిలంబిత తోషితరీతులన్‌
క్షితిధరున్‌ నుతిసేయు నభారలన్‌.

త్రిభువనాంకుశదీప్తనిధీసమ
స్త భువనాశ్రయధర్మధురంధరా
శుభయశః పరిశోభితపూర్వది
క్పృభువిలాసకృపారసభంధురా

కొలిచెద నందగోపసుతు కోమలపాదములన్‌
దులిచెదఁ బూర్వసంచితపు దోషములన్‌ సుఖినై
నిలిచెద నన్న నర్కుటము నిర్మలవృత్తమగున్‌
సలలితమై నజంబుల భజావల దిగ్విరతిన్‌.

ప్రసృతివిలోచనాకుసుమబాణదిశాలలనా
ఘసృణపటీరలేపకృతికోవిదబాహుతటీ
విసృమరకీర్తిజాలరణవీక్షితవైరినృప
త్యసృగతిపంకిలాసిముఖయైందవవంశమణీ! !

నవనందినిన్ సజగణస్నగగలాయెన్
నవవిశ్రమంబును దనర్చి చెలువొప్పన్
నవనీతచోరకు జనార్దను నుపేంద్రున్
భవదూరు నెంతురు సభాసదులు భక్తిన్.

కనుమూసికన్దె ఱచులోఁగడువశిష్ఠుం
డనె భీతిలేదు పదఁడాయనుచు గాధే
యుని నీవులేవుకుటిలాయుదరుపాటా
మునిపల్లెమంటనిడెదోములుచ యంచున్

నారీలో
కారాధ్యా
సారస్యా
ధారాధ్యా

క్షీరోదన్వన్మధ్యగేహా మతాగా
సారంబు నుద్యత్తతజల్గగంబున్‌
బూరింపంగాఁ బాదముల్‌ రెంట రెంటన్‌
నారీప్లుతం బయ్యె ననంతమూర్తీ!

దానోదారశ్రీమతా గానియుక్తిం
గానంగఁదాజస్థ గగప్రసక్తిన్
మానై' చాళుక్యక్షమాపాలరమ్య
స్థానంబునారీప్లుత సంజ్ఞమయ్యెన్

నకలితంబు నభజాజగణంబులు గాంతమై
సకలదిగ్విరమణంబులు సన్నుతమై చనన్‌
శకటదైత్యమదభంజను సన్నుతిసేయఁగాఁ
బ్రకటమై కృతులఁ బద్మము పద్మకుఁ బట్టగున్‌.

పదునయిదు లఘువులును బరఁగ గగ మొందన్‌
బదియగునెడ విరతులు బలసి పొడసూపన్‌
బొదలి హరినుతులఁ గడు దొలుపగుచుఁ బాలా
శదళ మనఁబరఁగుఁ గవిజనులు గొనియాడన్‌.

అమూల్యమణిభూషణంబులు గజాశ్వబృందంబులున్
సమృద్ధధనధాన్యరాసులు ప్రశస్తగోవర్గముల్
గ్రమంబునను భూసురేశుల కగణ్యపుణ్యార్థియై
యమర్త్యనిభుఁడిచ్చెఁ బాండువిభుఁ డత్యుదారస్థితిన్

జసంబులు జసంబులున్‌ యలగ సంగతిన్‌ సాంగమై
పొసంగ నమృతాంశుభృద్యతులు పొందఁ బాదంబులై
బిసప్రసవలోచనా! వినుము పృథ్వినాఁ బృథ్విలో
నసంశయమగున్‌ భవద్వినుతులందు నింపొందినన్‌.

సగణాసక్తిం
గగసంయుక్తిన్
బ్రగుణాఖ్యంబై
తగు నింపారన్

సరోజనాభుఁ డచ్యుతుం
డరాతిభంజనుం డనన్‌
జరేఫలన్‌ గలంబులన్‌
ధరన్ బ్రమాణి యొప్పగున్‌.

కమనీయతేజుని నగణ్యయశున్‌
గమలాధిపుం బలుకఁగా సజసల్‌
క్రమమొప్పుఁ గూడఁగ సకారముతోఁ
బ్రమితాక్షరం బహివిరామమగున్‌.

ప్రమితాక్షరప్రణవరాజితమౌ
ప్రమధాధిపప్రధితతౌధననా
మములాత్మనేమశుభమంత్రములై
విమలాత్మబుధ్ధిసమవీతములన్

వనములు నదులున్ వరుసగఁ గనుచున్
జనపతి చనెఁ దిన్నని పయనములన్
మునికులతిలకున్ మును చని కనెఁ బా
వనశుచిరుచి నవ్వరఋషితనయున్

వనరుహసఖుఁడన్‌ వనరుహరిపుఁడన్‌
గనుఁగవ యగు నాకరి వరదునకున్‌
ననభనలగమున్నగయతిఁ బలుకన్‌
బనుపడుఁ గృతులం బ్రహరణకలితన్‌.

ఇది యిటులగుటట్లెఱిఁగి పలికె నా
విదురుఁడు సభఁగోవిదులు వొగడఁగా
నదివినియును నేనడపనదురితం
బొదవెఁగలకసేటొలయకుడుగునే

త్రిభువనాభినుతు దేవదేవునిన్‌
బ్రభు ముకుందు నిటు ప్రస్తుతింపఁగా
నభజరల్గదిసినం బ్రియంవదా
విభవ మొప్పు గిరి విశ్రమంబులన్‌.

దివిషదీశ్వరుఁడు తేపమౌనులున్
గవురుగప్పుచుపొగల్ వెలార్పఁగా
నవుదపస్సుల మహాగ్నిరేగఁగా
నవురయచ్చరలనంపునంటఁగా

ద్విపదములం గాన తిరిగితిన్ గాదె హరీ యీ
విపినము నందెల్ల వెదకి పిల్చేను సదా నా
జప మిట నీ పేరె చలము చాలించు హితానన్
కృప సుధ చల్లేవ హృదియు తృళ్ళేను ముదానన్

అవనియు శ్రీయున్సతు లజుఁడాత్మోద్భవుఁ డాప్తుల్‌
దివిజులు దామోదరునకు దేవళ్ళిఁ కనేరీ
సవతు గ నాఁగా నయనయసమ్యక్సగయుక్తిన్‌
గవినుతమై దిగ్యతిఁ బ్రియకాంతాకృతి యొప్పున్‌.

అనల మిటుల పురము నలమి యఱుమంగా
దనుజ సమితిచెడి సదనము లఱవంగా
దనుజపతికి నెడద తలరి చెదరంగా
మనసు వివశమగుచు మఱల గరువంబై

ననలును ననలును దనరఁగ సగయుక్తిన్‌
వనరుహ భవయతు లవహిత మతితోడన్‌
నినుపుచు సుకవులు మణివిలసదురస్కున్‌
గొనకొని పొగడఁగ నగు ఫలసదనంబుల్‌.